Nasza wszystkich wielka wina

 

img_3649

„Upowszechniając wiedzę psychologiczną, psycholog dba o zgodność przekazywanych treści ze współczesnym stanem nauki, uwzględnia różnice między hipotezami i dobrze udokumentowanymi twierdzeniami i w sposób rzetelny przedstawia praktyczne możliwości psychologii. Szczególnie starannie psycholog przedstawia te treści, które są niezgodne z obiegową wiedzą psychologiczną lub podatne na różnorakie interpretacje.” Continue reading


Skuteczność psychoterapii (7)-powody rezygnacji

Co się kryje za rezygnacją pacjenta z terapii? Rozczarowanie długim czasem trwania, negatywna ocena kompetencji terapeuty, jego złość, bezradność i brak zrozumienia; negatywna relacja wynikająca np. z różnicy w wykształceniu; brak szacunku i wsparcia ze strony terapeuty; brak korzyści z terapii, negatywny wpływ otoczenia pacjenta, uzyskanie poprawy – tak odpowiadają badani pacjenci. Nie jest to więc z automatu „brak motywacji”, jak czasem sugerują terapeuci ze swojego punktu widzenia.  Nie są prawdą spekulacje terapeutów, że jeśli klient krytycznie ocenia terapeutę i „wypada z terapii” to z dużym prawdopodobieństwem nie zakończy jej u żadnego innego terapeuty. Continue reading


Skuteczność psychoterapii (6)-psychologiczne aspekty chorób somatycznych, ból

Psychoterapia nie leczy chorób somatycznych. Jednak może wpłynąć znacząco na czynniki psychologiczne i społeczne powstawania bólu oraz zmniejszyć podatność na stres. Poniżej podsumowanie wyników mataanaliz dotyczących wpływu oddziaływań psychoterapeutycznych w procesie leczenia.

Za Jadwiga M. Rakowska, Skuteczność Psychoterapii, Scholar 2005:

W leczeniu chorób reumatycznych terapia poznawczo-behawioralna obejmująca trening relaksacji, rozwiązywania problemów i modyfikację przekonań jest metodą skuteczną w redukowaniu bólu i zwiększeniu aktywności. Continue reading


Skuteczność psychoterapii (3)-czas trwania

Odcinek poświęcony czasowi trwania psychoterapii. We wnioskach nie znalazłam żadnego przykładu poprawy pojawiającej się później niż po 52 sesjach (czyli roku, choć w praktyce dłuższe „siedzenie w terapii” się zdarza). W świetle tych badań można zwątpić w sensowność dwuletniego programu terapeutycznego DDA czy kilkuletniej psychoanalizy zakładającej spotkania kilka razy w tygodniu. O ich kosztach nie mówiąc. Odnotowano także, że szybciej też przy małych problemach klinicznych pojawią się efekty podejścia behawioralnego (np terapii behawioralno-poznawczej) niż terapii opartej na wglądzie (psychodynamicznej).

Za Jadwiga M. Rakowska, Skuteczność Psychoterapii, Scholar 2005:

Badania wyróżniające fazy w procesie zmiany zachowania dostarczyły podstawy koncepcyjnej dla rozważenia czasu oddziaływania psychoterapii w kontekście tego procesu. Pacjenci będący w różnych fazach procesu zmiany zachowania wymagają różnej dawki psychoterapii. Continue reading


Skuteczność psychoterapii (2)- ogólnie

Ciąg dalszy wniosków z przeglądu metaanaliz Skuteczność Psychoterapii. Nadal jesteśmy w kręgu psychoterapii jako metody leczenia zaburzeń psychicznych (a nie metody „rozwoju osobistego” czy pogadania o życiowych smuteczkach); nadal też podkreślić należy, że badania te nie mają prostego przełożenia na praktykę kliniczną (choćby dlatego, że terapeuci wiedzą lepiej a badania nie ujmą całokształtu relacji terapeutycznej). Jednak, jak zauważa Autorka przytaczając przykład Stanów Zjednoczonych, badania takie powinny mieć wartość dla czynników rządowych organizujących i finansujących służbę zdrowia oraz dla ubezpieczycieli.

Oraz, dodam na marginesie: dla ciekawych, chcących wyjść poza wnioskowanie z anegdot i opisów przypadków.

Cytowany poniżej fragment dotyczy wyników ogólnych. Wydaje się, że techniki psychoterapeutyczne dają lepsze rezultaty niż sama relacja z terapeutą (empatia, akceptacja), a wsparcie terapeuty przewyższa skutecznością sam upływ czasu.  Otwartą kwestią pozostaje ocena czy szacunkowy wynik 35% badanych pacjentów, których stan się pogarsza lub nie zmienia, jest wynikiem pożądanym. Continue reading


Skuteczność psychoterapii (1) -zaburzenia lękowe, nastroju i odżywiania

Książka Skuteczność Psychoterapii Jadwigi M. Rakowskiej zawiera przegląd metaanaliz dotyczących skuteczności psychoterapii. Jest to ujęcie naukowe, badawcze, statystyczne. Odpowiada sucho na pytanie jaka modalność i jaka terapeutyczna relacja – w świetle naukowych badań- ma potwierdzoną skuteczność, większą niż efekt placebo. Nie daje oczywiście informacji jak w przypadku danego klienta proces leczenia będzie przebiegał i ani gwarancji, że wybrana terapia zakończy się sukcesem. Przytoczone poniżej wnioski nie oznaczają także, że zachęcam kogokolwiek do autodiagnozy czy wyręczania terapeutów w wyborze technik terapeutycznych. Uważam jednak, że w sytuacji, w której na rynku pełno jest pseudoterapeutów wszelkiej maści, prawa klienta nie są wystarczająco respektowane a temat skuteczności psychoterapii jest często dyskutowany warto zapoznać się z neutralną panoramą badań dotyczących skuteczności poszczególnych modalności.

Mierzenie skuteczności może wydać się problematyczne. Continue reading


Uwaga: złudzenie klinicysty!

Wszyscy mamy tendencję do wyciągania uogólnień z pojedynczych wydarzeń. Nie ma w tym niczego złego, jeśli tylko wiemy, że jest to nasze piękne i wygodne uogólnienie a nie rzeczywistość. Statystycy nazywają generalizację na podstawie niereprezentatywnej próby złudzeniem klinicysty. Także psycholodzy i terapeuci są skłonni (jak wszyscy śmiertelnicy) do uogólniania swoich obserwacji i doświadczeń zawodowych. Lecz, co gorsze, sprzedają często te doświadczenia jako fakty bez sprawdzania ich regularnymi badaniami. Tak jak na przykład John Gray, który w popularnej serii książek „przysłał” kobiety z Wenus a mężczyzn z Marsa, nie popierając swoich obserwacji żadnymi badaniami naukowymi na Ziemi. Media podadzą te doświadczenia jako fakt, zwłaszcza dlatego, że w powszechnym odbiorze psycholog jest „wiedzącym więcej”. Terapeutyczne generalizacje sprzedawane jako fakty to jeden ze sposobów, w jaki kreuje się pop-psychologiczne mity.

Przykładem takiego tworzenia pseudorzeczywistości opartej na doświadczeniu zawodowym, światopoglądzie, mitologii DDA i niereprezentatywnej próbie (dorosłych dzieci alkoholików w terapii) jest audycja „Dlaczego nie czuję się szczęśliwy?” O źródłach niezadowolenia z życia – syndromie DDA i DDD”, w której wystąpili Ewa i Jacek Znamierowscy, terapeuci uzależnień i przemocy (również prowadzący Mistrzowską Akademię Miłości). Continue reading


Lek na życie

Polacy są otwarci na psychoterapię stwierdza portal psychologia.net.pl wspominając na nowy skopiowany z amerykańskiej wersji serial HBO „Bez tajemnic”. Od razu się przyznam bez bicia, żeby nie było kontrowersji:  seriali nie oglądam, tego też nie zamierzam. Telewizora nie posiadam.  Ale to doniesienie zwróciło moją uwagę.

Statystyka. Dowiaduję się oto, że: jak pokazują badania przeprowadzone przez Millward Brown SMG/KRC na zlecenie HBO aż 90% Polaków wskazało psychoterapię jako formę pomocy psychologicznej. Ponadto 80% Polaków, którzy słyszeli o psychoterapii uważa, że jest ona pomocna w rozwiązywaniu problemów.  I komentarz psychoterapeutki, Jagny Ambroziak (IPSI): Przyznaję, że ten wynik badania bardzo pozytywnie mnie zaskoczył, nie spodziewałam się takiego poziomu rozwoju świadomości Polaków na temat psychoterapii. Dlatego tym bardziej cieszy mnie, że Polacy będą mieli okazje zobaczyć serial, który niewątpliwie ma szansę utwierdzić ich w przekonaniu, że psychoterapia jest ważna i potrzebna.

Jednym słowem, siłą przekazu medialnego buduje się świadomość istnienia produktu, nowego leku. Continue reading